Bevolkingsgroei in Afrika

Ralf Bodelier beschrijft in De Groene Amsterdammer hoe de Afrikaanse bevolkingsgroei twee kanten kan hebben.

Het laatste succescontinent

Binnen vijftig jaar verdriedubbelt de Afrikaanse bevolking. Alarmisten vrezen die ontwikkeling. Relativisten zien het minder somber in. Beide groepen hebben elkaar nodig.

Door: Ralf Bodelier

Reis je van Nederland naar Afrika, dan reis je van een land vol kalende mannen en grijzende vrouwen naar een continent vol kinderen. Zeker sub-Sahara Afrika is overrompelend jong. Kinderen spelen op straat, schoolklassen puilen uit en in geboorteklinieken wordt tachtigduizend keer per dag voor het eerst gehuild.

Tachtigduizend geboortes per dag, dertig miljoen per jaar, 55 per minuut. Dag in, dag uit. En veruit de meeste van deze kinderen zullen binnen 25 jaar zelf weer kinderen hebben. Het aantal van dertig miljoen Afrikanen staat gelijk aan de complete bevolking van Nederland, België en Luxemburg samen. Vijftig jaar geleden woonden in Afrika nog maar 350 miljoen mensen. Vandaag zijn het er al 1,3 miljard en over vijftig jaar staat de teller op maar liefst 3,9 miljard.

Dat is althans de inschatting van demografen. Nu vormen de 1,3 miljard Afrikanen nog een zesde van de 7,6 miljard mensen wereldwijd. In 2068 maken de 3,9 miljard Afrikanen bijna de helft uit van de 10,5 miljard mensen. Dat zijn althans de verwachtingen. Een slag om de arm is geboden: welke voorspellingen in 1968 kwamen uit in 2018? Niet die van Paul Ehrlich die in The Population Bomb voorspelde dat de ‘bevolkingsbom’ al in de jaren zeventig tot ‘honderden miljoenen hongersdoden’ zou leiden. Niet die van de in ’68 opgerichte Club van Rome die ervoor waarschuwde dat, wanneer we economische groei niet fors terug zouden brengen, alle grondstoffen zouden opraken. Voorspellen is een hachelijke zaak.

Over de snelle bevolkingsgroei in Afrika kun je twee verhalen vertellen.

Klik hier om verder te lezen.

Kringlooplandbouw is een kwestie van precisie

In een artikel op Vork, discussieplatform voor de voedselindustrie, pleit Joost van Kasteren voor ecologische intensivering in de kringlooplandbouw, en het creëren van ruimte voor experimenteren op dat gebied.

Kringlooplandbouw is een kwestie van precisie

Als we kringlooplandbouw vertalen als het efficiënt benutten van inputs als grond, water en meststoffen (nutriënten) dan zijn precisietechnieken nodig op alle niveaus, van genetica tot en met gewasecologie. Toepassing ervan wordt echter belemmerd door regelgeving en gewoonten, met het risico dat we opgesloten blijven in het versleten spoor van schaalvergroting en monocultuur, betoogt Vork-redacteur Joost van Kasteren.

Door: Joost van Kasteren

  • Kringlooplandbouw is meer dan het verplaatsen van mest en gewasresten.
  • Ecologisch intensiveren leidt tot minder verliezen en daarmee tot hogere opbrengsten en minder milieubelasting.
  • Transitie van de landbouw vraagt om ruimte om te experimenteren met de regelgeving en de ruimtelijke ordening.

Kringlooplandbouw is het toverwoord waarmee minister Carola Schouten de transitie van de Nederlandse landbouw in gang wil zetten. De toekomst ligt volgens haar niet meer in het zoveel mogelijk produceren tegen zo laag mogelijke kosten, maar in het efficiënt benutten van grondstoffen door – inderdaad – kringlopen van water en nutriënten zoveel mogelijk te sluiten.

Afgelopen maandag (19 november) mocht ik samen met Vork-columnist Hidde Boersma een workshop leiden over kringlooplandbouw. De workshop vond plaats tijdens het jaarcongres van het KIVI (Koninklijk Instituut van Ingenieurs) over de circulaire economie in Enschede en was mede georganiseerd door de Stichting Ecomodernisme, waar Hidde en ik allebei in het bestuur zitten.

Klik hier om verder te lezen.

‘Fukushima bewijst juist veiligheid kernenergie’

De Monitor, het onderzoeksjournalistieke platform van de KRO-NCRV, publiceerde een interview met Wouter van Caspel, werkzaam bij kerncentrale Borssele en bestuurslid van de Dutch Young Generation (DYG). DYG kaart net als Stichting Ecomodernisme de irrationele bezwaren tegen nucleaire energieopwekking aan.

‘Fukushima is het bewijs dat kernenergie superveilig is’

Moeten we in Nederland opnieuw inzetten op kernenergie (want CO2-arm) om de klimaatdoelstellingen te halen? Nee, zeggen tegenstanders, want het is veel te duur, het afval blijft duizenden jaren lang gevaarlijk en al is de kans klein, er kán zich een kernramp voordoen. We leggen deze drie belangrijkste tegenargumenten voor aan een uitgesproken voorstander: Wouter van Caspel, werkzaam bij Nederlands enige kernenergiecentrale in het Zeeuwse Borssele.

Door: Sietze van Loosdregt

Van Caspel is bestuurslid van de Dutch Young Generation (DYG), een club van jonge medewerkers in de Nederlandse nucleaire industrie. Die stuurde ons een mail na een eerdere uitzending over groene energie. ‘In de gemeente Borsele wordt energie opgewekt met een kerncentrale. Deze centrale levert genoeg energie om 1,1 miljoen huishoudens van CO2-arme energie te voorzien.’ DYG spreekt in een statement over ‘de irrationele bezwaren tegen nucleaire energieopwekking’ en pleit voor nieuwe kerncentrales ‘om de CO2-uitstoot zodanig te verminderen dat we daadwerkelijk een kans maken tegen de klimaatverandering’.

Klik hier om verder te lezen.

Essay over discussiepunten kernenergie

Joost van Kasteren, journalist en bestuurslid van Stichting Ecomodernisme, schreef mee aan een essay over de maatschappelijke discussiepunten rondom kernenergie. Na een korte introductie over de geschiedenis van kernenergie in Nederland worden de verschillende posities in het debat verkend, waarna een richting wordt gekozen voor een vruchtbare dialoog in de toekomst.

 

Lees het essay ‘Energie in 2030: Maatschappelijke keuzes van nu’ hier.

Column Volkskrant over Ecomodernisme

Bert Wagendorp, algemeen columnist bij De Volkskrant, wijdde zijn column van 8 november 2018 aan het ecomodernisme en de noodzaak van kernenergie.

Ecomodernisme

Door: Bert Wagendorp

[…]

Inmiddels zien we de opkomst van een snel in aantal toenemende nieuwe mensensoort, de ecomodernisten. Die willen een lagere uitstoot bereiken door toepassing van meer kernenergie.

Eén ding is duidelijk: we kunnen heel erg energiezuinig worden, de zeeën volplempen met windmolens en de daken met zonnecollectoren: genoeg zal het niet zijn. Zeker niet wanneer we over tien jaar allemaal elektrisch rijden. De wereldwijde elektriciteitsvraag zal de komende dertig jaar verdubbelen. Om te voldoen aan de vermindering van de CO2-uitstoot die een opwarmingsapocalyps moet voorkomen, moet de ‘low carbon’-opwekking van die zee van energie van 34 nu naar 80 procent in 2050.

Eén plus één = kerncentrales.

Klik hier om verder te lezen.

27 lessen van Marco Visscher over de energietransitie

Marco Visscher, journalist en bestuurslid van Stichting Ecomodernisme, licht in Vrij Nederland zijn boek De Energietransitie toe.

Zonder kernenergie gaat het ons niet lukken en nog 26 lessen over de energietransitie

De overgang van fossiele naar duurzame bronnen kent in Nederland aanjagers en tegenstribbelaars. Het debat tussen hen lijkt wel een gesprek tussen doven. Journalist Marco Visscher schreef een boek, De energietransitie, om dat debat te ontrafelen en te onderzoeken of een snelle overgang haalbaar en betaalbaar is. Hier zijn inzichten in 27 handzame lessen.

Door: Marco Visscher

Als journalist volg ik de verduurzaming al bijna twintig jaar. Ik schreef over cradle-to-cradle, de waterstofeconomie, klimaatvluchtelingen, transition towns, de invloed van vleesconsumptie op de CO2-uitstoot, you name it. Van dichtbij heb ik gezien hoe onderwerpen rondom de duurzame energie doorbraken naar een groter publiek.

En net toen niemand het meer verwachtte, drong het onderwerp zelfs door tot Mark Rutte. Aan het Binnenhof wordt nu eindelijk werk gemaakt van een ambitieus klimaatbeleid. Wel is de glans er een beetje af, nu is gebleken dat sommige van de sectortafels te vrijblijvend werk hebben geleverd, dat door de rekenmeesters onmogelijk valt te beoordelen.

Terwijl de belangstelling voor de energietransitie groeide en de overheidsplannen duidelijker werden, werd het steeds onduidelijker of we nu wel of niet konden afkicken van onze verslaving aan fossiele brandstoffen. De ene dag lezen we dat de overgang naar duurzame bronnen heel goed mogelijk is, als we het maar willen, en dat die ook nog prima betaalbaar is – ja, zelfs goed is voor de economie. De andere dag wordt gewezen op een technische hindernis die zo’n overgang fundamenteel belemmert waardoor de hele transitie een economische ramp van immense proporties zal zijn.

Wat en wie moeten we nu geloven?

Klik hier om verder te lezen.

Marco Visscher: De energietransitie: Naar een fossielvrije toekomst, maar hoe? – uitgeverij Nieuw Amsterdam, €16,99

Interview Louise Fresco over toekomst landbouw

Vrij Nederland interviewde Louise Fresco, bestuursvoorzitter van de universiteit van Wageningen, hoogleraar én romanschrijver over de toekomst van de landbouw.

Intensieve landbouw put de aarde uit. Zo moet het verder volgens Louise Fresco

Intensieve landbouw heeft letterlijk onze honger gestild, maar bedreigt nu de planeet. Louise Fresco – bestuursvoorzitter van de universiteit van Wageningen, hoogleraar én romanschrijver – gelooft dat moderne technologie dat proces kan omkeren. ‘We kunnen niet terug naar lokaal produceren, dat ging hand in hand met armoede en afzien.’

Door: Harm Ede Botje en Mischa Cohen

Het was een eminent gezelschap dat zich op maandagmiddag 3 september verzamelde in de grote zaal van de Wageningen University & Research. Op de eerste rij zaten naast elkaar premier Mark Rutte en de Europese commissaris voor Landbouw, de Ier Phil Hogan. Verder waren er diplomatieke vertegenwoordigers van maar liefst 47 landen en ook nog eens de burgemeesters van Arnhem, Lelystad, Velsen en Wageningen.

De reden voor de feestelijke bijeenkomst was het honderdjarig bestaan van de universiteit die ooit begon als Rijkslandbouwhoogeschool. Voorzitter van de Raad van Bestuur Louise Fresco betrad als eerste het podium, gekleed in een jurk van restjes zijde, geverfd met printerinkt uit afgedankte cartridges.

[…]

In haar toespraak wees ze op een keerpunt in het denken over voedselproductie: in de landbouw van de toekomst gaat het niet meer alleen om kwantiteit maar ook om kwaliteit. Van een wereld waar honderd jaar geleden lage landbouwopbrengsten voor honger zorgden, zijn we nu aanbeland in een situatie van grote overvloed voor velen. Maar dat doel om iedereen te voeden is bereikt tegen een hoge prijs: ‘Er zijn grote zorgen over ecologie en gezondheid en dan is het niet genoeg dat we veel produceren. Er heeft zich een nieuwe manier van denken ontwikkeld. We willen niet langer vervuilen, de impact van landbouw op de klimaatproblemen en gezondheid moet zo klein mogelijk zijn.’

Klik hier om verder te lezen.

‘Het beste energieafval is kernafval’

Energiecorrespondent Bert van Dijk van Het Financieele Dagblad interviewde Michael Shellenberger (47), oprichter en directeur van Environmental Progress. Shellenberger was in Nederland voor een lezing in Pakhuis De Zwijger in Amsterdam op maandag 22 oktober, waar hij zich hard maakte voor kernenergie.

‘Het beste energieafval is kernafval’

Milieuactivist Mike Shellenberger is een van de grootste lobbyisten voor kernenergie. Een interview over een verguisde energiebron. ‘Ik geloof dat kernenergie essentieel is om alle mensen uit de armoede te halen en tegelijkertijd het milieu te beschermen.’

Door: Bert van Dijk

‘De jonge generatie is bezorgder om klimaatverandering dan om een kernoorlog.’ –  Shellenberger

Begin een discussie over kernenergie en binnen een mum van tijd is het gesprek gepolariseerd. Michael Shellenberger (47) weet er alles van. Hij is via zijn boeken, TED-talks en optredens bij Amerikaanse televisiezenders een van de grootste lobbyisten voor kernenergie en ligt daardoor constant in de clinch met anti-kernenergieactivisten.

Onlangs nog, toen hij anti-kernenergieclub Wise beschuldigde niet met hem in debat te willen. ‘Leugenaar’, kreeg hij terug te horen.

Shellenberger is fel en uitgesproken, maar ziet er allesbehalve fel uit. Hij oogt jeugdig met een kortgeknipt baardje met vlagen grijs. Maandagavond geeft hij een lezing in Amsterdam om – in zijn woorden – de Europese kernenergiesector te redden.

Want kernenergie zou een belangrijke rol moeten spelen om de doelen van het Parijse Klimaatakkoord te halen. Niet alleen Shellenberger vindt dat, ook veel energiedeskundigen erkennen de bijdrage die kernenergie zou kunnen leveren. Zelfs het beleidsbepalende VN Klimaatpanel IPCC geeft in een recent gerapporteerd rapport kernenergie in bijna alle scenario’s een sterk groeiende rol de komende decennia. Toch worden er in Europa en de VS nauwelijks nieuwe kerncentrales gebouwd.

In Nederland staat kernenergie überhaupt niet op de agenda bij de onderhandelingen over een nieuw klimaatakkoord. De angst voor kernenergie is ‘onbegrijpelijk en irrationeel’, vindt Shellenberger. De Amerikaan (Democraat, kind van hippies) was ooit een anti-kernenergie activist en een voorvechter van wind- en zonne-energie. Maar nu is hij misschien wel ’s werelds grootste lobbyist voor nucleaire energie.

Klik hier om verder te lezen