Paul Kingsworth

Interview met een afvallige milieuactivist

Laat je niet voor de gek houden, waarschuwt oud-milieuactivist Paul Kingsnorth: we zijn allemaal medeplichtig aan de ineenstorting van de aarde. ‘We moeten af van het idee dat er mensen zijn die het antwoord weten op onze problemen.’ 

Door: Marco Visscher
Op: www.vn.nl

Tien jaar geleden leek zijn gelijk onomstotelijk bewezen. De wereldeconomie was in een kredietcrisis gestort en dankzij Al Gore’s klimaatfilm was de wereld wakker geschud voor een andere, naderende crisis. In Kopenhagen sloten wereldleiders een historisch klimaatakkoord.

Paul Kingsnorth had kunnen concluderen dat de groene boodschap die hij al zijn hele volwassen leven verkondigde eindelijk was doorgedrongen tot het hoogste politieke niveau. Jarenlang voerde hij campagnes voor milieugroepen, stond hij aan het roer van de redactie van The Ecologist, destijds hét vlaggenschip van de milieubeweging, en zijn stem reikte tot op de televisie en in de grote internationale kranten. Maar in 2009 trok Kingsnorth een heel andere conclusie: de puinhoop in de wereld was te groot geworden.

Met een mengeling van frustratie en woede werkte hij aan een manifest getiteld Onbeschaving. De crisis was niet louter economisch, ecologisch of politiek, stelde hij. Het probleem is dat we elkaar de verkeerde verhalen vertellen. Want we zitten midden in een totale ineenstorting: de eerste scheuren zijn zichtbaar en de aarde is niet meer te repareren. Het manifest was een oproep aan schrijvers en kunstenaars om hier eerlijk over te zijn. Met zijn jonge gezin verhuisde hij naar een afgelegen dorpje aan de Ierse kust, waar ze hun eigen voedsel verbouwen.

Tien jaar na het manifest ligt er een boek, Bekentenissen van een afvallige milieuactivist. In deze verzameling essays, uitgegeven door Atlas Contact, bepleit Kingsnorth een ‘planetair rouwproces’, zodat we ons verdriet om de ondergang van de aarde kunnen omzetten in een gezonde, persoonlijke relatie tot de natuur.

Klik hier om verder te lezen.

Twee ecomoderne bijdragen in radioprogramma De Stemming

Voor het radioprogramma De Stemming van de Limburgse omroep L1 treedt Ralf Bodelier regelmatig op als analist burgerschap. In de afleveringen van 6 oktober en 17 november lichtte hij zijn ecomoderne visie op twee onderwerpen toe. 

In de aflevering van 6 oktober bepleit Ralf dat Limburg een kerncentrale moet bouwen om de provincie van stroom te voorzien. Beluister het fragment hier.

In de aflevering van 17 november legt Ralf uit waarom er geen sprake is van een klimaatcrisis, ondanks de klimaatverandering. Beluister het fragment hier.

Afrika omarmt kernenergie

Afrika omarmt kernenergie

Al decennialang moet Afrika het doen met één kerncentrale. Dat is die van Koeberg in Zuid-Afrika. Deze verzorgt vijf procent van de stroomvoorziening van het land.

Door: Ralf Bodelier
Op: www.fd.nl

Plots is er nu uitzicht op een enorme uitrol van kerncentrales in een groot deel van Afrika. Die centrales worden gebouwd door het Russische Rosatom, een van de grootste spelers in kernenergie wereldwijd.

In de laatste week van oktober ontmoette de Russische president Poetin vrijwel alle Afrikaanse leiders in Sotchi. Maar liefst twintig ‘memorandums of understanding’ rond de levering van kernenergie werden getekend. En bij intentieverklaringen blijft het niet. Komend jaar start Rosatom al met de bouw van een forse kerncentrale in het Egyptische El Dabaa. Waarschijnlijk zullen Ethiopië en Nigeria snel volgen.

Dat is goed nieuws op een continent met 1,2 miljard mensen waarvan nog maar de helft beschikt over elektriciteit. En waar deze eeuw nog eens twee miljard mensen bijkomen. De langzaam groeiende productie van elektriciteit houdt de groeiende vraag simpelweg niet bij. Wie in Afrika wél is aangesloten op het stroomnet, betaalt dubbel zoveel voor zijn elektriciteit dan iemand in Europa, terwijl onderbrekingen aan de orde van de dag zijn.

Klik hier om verder te lezen.

Stichting Ecomodernisme steunt wereldwijde actie voor kernenergie

Op zondag 20 oktober 2019 vond de actie ‘Stand Up for Nuclear’ plaats in 33 steden wereldwijd, waaronder Amsterdam. Met de actie wilden betrokken burgers aandacht vragen voor het belang van kernenergie voor een schone en betrouwbare energievoorziening.

Door op openbare plekken met spandoeken en toespraken het publiek voor te lichten over deze techniek, en hardnekkige mythes te ontkrachten, hoopt men het vaak negatieve beeld van kernenergie te verbeteren. Ook Stichting Ecomodernisme liet van zich horen, door zorg te dragen voor de pro-nucleaire demonstratie die zaterdag vanaf 12 uur op de Dam in Amsterdam plaatsvond.

Olguita Oudendijk (voorzitter Stichting Ecomodernisme), Ralf Bodelier (filosoof/journalist), Alexander Deutman (chemicus), Gijs Zwartsenberg (filosoof) en Joris van Dorp (ingenieur) spraken zich middels toespraken uit voor de inzet van kernenergie bij de bestrijding van CO2-uitstoot én armoede. Kernenergie draagt niet bij aan de versterking van het broeikaseffect, verbruikt weinig ruimte, is niet van het weer afhankelijk en kan zeer veel energie leveren. Daarmee kunnen ook de 800 miljoen mensen die nog zonder goede toegang tot elektriciteit leven van energie worden voorzien, zonder dat dit ten koste van het klimaat gaat. Bovendien is kernenergie, of je het wil geloven of niet, de veiligste manier van energieopwekking.

Stand Up for Nuclear is een initiatief van de Nuclear Pride Coalition, een samenwerking tussen onafhankelijke en non-profit organisaties die zich inzetten voor kernenergie, en die deze actie sinds 2016 organiseert.

Bekijk hieronder het fotoverslag en lees meer over de actie op https://standupfornuclear.org/

Drieluik over het windmolenpark in Drenthe

Drieluik over het windmolenpark in Drenthe

In de Drentse Veenkoloniën wordt gebouwd aan een windmolenpark van 45 grote windmolens. Dat gebeurt zeer tegen de zin van de omwonenden. Zij vrezen voor slagschaduw, geluidsoverlast en waardedaling van hun huis. Bovenal vinden zij dat de windmolens er vanuit het rijk en de “windboeren” door zijn gedrukt. Na jaren van protesten en bezwaarschriften grepen sommige tegenstanders naar onwettige middelen, zoals intimidatie en bedreigingen.

Voor een artikelserie in De Groene Amsterdammer keerde Marco Visscher terug naar zijn Drentse geboortegrond om de stemming te peilen. Vanaf het voorjaar sprak hij er met tientallen betrokkenen: van omwonenden en actievoerders tot initiatiefnemers en bestuurders. Deze week is deel 1 verschenen van een drieluik. Het artikel is hier te lezen.

Beluister hier het interview met Visscher voor De Groene Podcast, waarin hij onder meer vertelt over politiek draagvlak en de lessen voor de verdere uitrol van de energietransitie.

Crisis? What Crisis?

Crisis? What Crisis?

Al drie weken gaat het over de ‘stikstofcrisis’. Vorige week ging het over de vervuilde grondwaterbronnen van Nederlands drinkwater. En afgelopen week stond in het teken van actie tegen de ‘klimaatcrisis’.

Door: Ralf Bodelier
Op: www.fd.nl

Vrijwel nergens lees je dat in Nederland de uitstoot van stikstof sinds 1990 is gehalveerd, dat ons drinkwater schoner is dan ooit of dat het aantal klimaatslachtoffers wereldwijd nog nooit zo laag was. Het alarmisme viert hoogtij en gitzwarte scenario’s moeten ons motiveren om in actie te komen. Ter relativering is het goed om soms terug te kijken naar rampscenario’s uit het recente verleden.

Vorig jaar was zo’n scenario de ‘watercrisis’ in Kaapstad, Zuid-Afrika. Al drie jaar had het niet geregend, de klimaatverandering werd aangewezen als oorzaak. Een catastrofe leek onafwendbaar. Zonder hevige regenval zou het op 21 april 2018 ‘day zero’ zijn voor een metropool van bijna vier miljoen mensen. Rauw geweld werd niet uitgesloten.

Klik hier om verder te lezen.

Klimaatstaker, hou ook eens rekening met de energiebehoefte in de Derde Wereld

Vrijdag wordt wereldwijd gestaakt voor het klimaat, ook in Den Haag. In een essay in De Volkskrant overpeinst filosoof Ralf Bodelier hoe de klimaatverandering aangepakt kan worden, zonder de energiebehoeften van de allerarmsten ter wereld te vergeten.

Klimaatstaker, hou ook eens rekening met de energiebehoefte in de Derde Wereld

Beste klimaatstaker,

Met miljoenen anderen wereldwijd, demonstreert u vrijdag tegen een verdere opwarming van het klimaat. En dat is fantastisch. Bijna veertig jaar geleden demonstreerde ik met miljoenen anderen, ook wereldwijd, tegen kernwapens. Hoewel het aantal kernwapens aanvankelijk nog opliep tot boven de zestigduizend, daalde dat aantal vervolgens tot rond de tienduizend. Dat zijn er nog tienduizend teveel, maar die afname laat wel zien dat inzet loont.

Door: Ralf Bodelier

Omdat actievoeren helpt, liep ik afgelopen maart ook mee in de klimaatmars van Amsterdam, en vrijdag zal ik dat opnieuw doen. Want ook deze keer gaat het lukken. Uiteindelijk zal de uitstoot van broeikasgassen afnemen. Uiteindelijk krijgen we de klimaatverandering, of in elk geval de gevolgen ervan, onder controle. Door nu met zovelen overeind te komen, voelen we dat we er niet alleen voorstaan. En door zelf actie te ondernemen, inspireren we talloze anderen. Wie weet, haken zij een volgende keer ook aan.

Nu schrijf ik deze brief niet alleen om ons een hart onder de riem te steken. Ik zou graag uw aandacht willen voor een thema dat tijdens deze klimaatacties te weinig aan de orde komt. En dat is de behoefte aan moderne energie van honderden miljoenen extreem arme mensen wereldwijd. Van mensen die niet alleen het meest kwetsbaar zijn voor de grillen van het klimaat, voor droogtes, stormen, overstromingen en hittegolven, maar die ook de minste mogelijkheden hebben zich daartegen te beschermen.

Net als wij, hebben ook zij dijken, stormkeringen en early warning systems nodig. Ook de armsten verlangen naar irrigatie en drainage, vocht- en droogtebestendige gewassen, stevige huizen en goede ziekenhuizen. En dat alles nu, krijgen zij alleen wanneer zij de beschikking krijgen over heel veel meer energie. In arme landen moet de productie van energie gigantisch worden opgevoerd.

Klik hier om verder te lezen.

Aanpassen loont

De ‘Global Commission on Adaptation’, is een ­wereldwijde club van landen die zich inzet voor aanpassing aan de klimaatverandering. Nederland was initiatiefnemer van deze organisatie. En afgelopen dinsdag kwam zij met een stevig pleidooi om wereldwijd maar liefst $1800 mrd te investeren. Dat geld moet naar betere early warning systems voor extreem weer, naar het verstevigen van bestaande infrastructuur, het opvoeren van de landbouwproductie in droge gebieden, het beschermen van mangrovebossen en het beter beheren van zoetwatervoorraden.

Door: Ralf Bodelier
Op: www.fd.nl

In deze commissie pleit niemand tégen ‘mitigatie’; het beteugelen van de klimaatverandering. Maar ze benadrukt dat juist adaptatie ons veel op kan leveren. Zo brengt een investering van $1800 mrd tussen 2020 en 2030 maar liefst $7100 mrd op. Heel veel heb je doorgaans niet aan dit soort toekomstvoorspellingen, want de werkelijkheid is grilliger dan Excel-sheets.

En toch is het een uitstekend plan. Want anders dan van ­mitigatie weten we dat adaptatie werkt. Mitigatie was bijvoorbeeld de inzet van de Duitse ‘Energiewende’ en die draait nu uit op een fiasco. De afgelopen vijf jaar pompten de Duitsers maar liefst €160 mrd in energie uit zon en wind. Maar de uitstoot aan CO2 is amper gedaald en de Duitse energieprijzen behoren inmiddels tot de hoogste van Europa.

Klik hier om verder te lezen.

Interview met Joshua Goldstein: “kernenergie is het meest efficiënt”

Marco Visscher interviewde Joshua Goldstein voor De Volkskrant tijdens zijn bezoek aan Nederland. Hij pleit voor de inzet van kernenergie ter bestrijding van de klimaatverandering: ‘Er is het idee dat zelfs een klein beetje straling giftig is en ons zal doden. Dat is absurd. Overal om ons heen is radioactieve straling, bijvoorbeeld als we een banaan eten, die rijk is aan kalium, of in granieten gebouwen.’

De enige manier om snel en krachtig een eind te maken aan de opwarming van de aarde is kernenergie

De opwarming van de aarde vraagt om kordate actie. Zonne- en windenergie is nog te precair. De Amerikaanse hoogleraar Joshua Goldstein ziet heil in de efficiëntste technologie: kernenergie.

Door: Marco Visscher

In een toespraak in 2015 noemde president Obama klimaatverandering ‘een serieuze bedreiging van de mondiale veiligheid’. Joshua Goldstein spitste zijn oren. Als hoogleraar internationale betrekkingen is hij verbonden aan de American University en hij schreef diverse boeken over oorlogen en conflicten, waaronder International relations (1994), een standaardwerk dat zeker een half miljoen studenten hebben gebruikt.

De speech van Obama zette Goldstein ertoe zich meer te verdiepen in klimaatverandering. Hij besefte dat de omvang en urgentie van het probleem om kordate actie vragen. Van internationale verdragen mogen we echter niet te veel verwachten, stelt hij. Sinds het Kyoto-protocol uit 1997 is de mondiale CO2-uitstoot met 50 procent gestegen. ‘Iedereen plukt de vruchten van de gezamenlijke inspanningen’, zegt Goldstein over een klassiek probleem in zijn vakgebied. ‘Landen hebben dus een gering eigenbelang om er iets aan te doen.’

Vervolgens schreef Goldstein A Bright Future: How Some Countries Have Solved Climate Change and the Rest Can Follow. Het boek is al ‘het belangrijkste boek over klimaatverandering sinds An Inconvenient Truth’ van Al Gore genoemd. Opmerkelijk: het boek is een pleidooi voor kernenergie.

Onlangs, aan de vooravond van de presentatie van het klimaatakkoord, was de 66-jarige Goldstein in Nederland om te spreken aan de Universiteit Groningen. Vooraf, in een zijkamertje, overlegt hij met zijn vrouw of hij nu een stropdas moet dragen of niet. ‘Is dat niet te formeel? Kan het wel zonder?’

Klik hier om verder te lezen.

Taebi: ‘Kerncentrales sluiten is je kop in het zand steken’

Voor Trouw interviewde Marco Visscher techniekfilosoof Behnam Taebi. Hij bepleit een debat zonder ideologische stokpaardjes.

‘Kerncentrales sluiten is je kop in het zand steken’

Door: Marco Visscher

Voor de een is kernenergie de modernste en veiligste manier om energie op te wekken. Het is energie zonder luchtvervuiling of CO₂-uitstoot, opgewekt met grondstoffen die overvloedig voorradig zijn en waarvan relatief weinig nodig is. Het afval heeft eveneens een bescheiden omvang en wordt zorgvuldiger afgeschermd van mens en natuur dan het geval is in iedere andere industrie. En dat alles is mogelijk tegen lage kosten en op slechts een klein stukje oppervlakte, in een centrale die zo elf van de twaalf maanden in het jaar volop kan draaien, weer of geen weer, en die bij goed onderhoud wel tachtig jaar mee kan.

Voor de ander is kernenergie een relikwie uit een roekeloze tijd waarin de mens dacht de natuur te kunnen beheersen in zijn onverantwoordelijke honger naar meer, meer, meer. Het is energie die leidt tot onafwendbaar gevaar en alleen daarom al peperduur is. Er is het gevaar van exploderende reactoren die in de wijde omtrek dood en verderf kunnen zaaien, van afval waarmee we ons geen raad weten, en van lekkende radioactiviteit die sluipenderwijs slachtoffers maakt. En dan is er nog die schimmige relatie met atoombommen, de meest dodelijke wapens ooit.

Klik hier om verder te lezen.